خطايى ، على اكبر
106
خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )
و چون آن گروه را رها كنند گروهى دگر « 1 » به جاى آن جماعت پيشينه به همان نوع عقوبت [ ها ] بياويزند و گروهى را چار ميخ كنند « 2 » و انواع عقوبت ايشان بسيار است . و در همهء شهرهاى خطاى در چارسوها و دربندها و گذرها و راهها گروه گروه به انواع عقوبتها در عسس خانهها [ ى ] آن زندانيان گرفتارند و زندانيان چون به آن عقوبتها برسند شاد شوند ، زيرا كه آن عقوبتها علامت نزديك شدن خلاصى ايشان است . بعده « 3 » ، و آن خلقانى كه در آن زندانهاى عالىاند لا ينقطع هرروز گروه گروه و هرگروه « 4 » را به ديوانخانهء ديگرگون مىبرند و تفتيش حال ايشان مىكنند و چوب مىزنند و اشكنجه مىكنند و اقرار از ايشان مىگيرند . و هر گناهكار را ماهى يك بار نوبت تفتيش اوست ، اگرچه سالى دوازده ماه به همان نوع تفتيش كردهاند و به تكرارها از او اقرارنامه گرفتهاند . زيرا كه كار زندان را بر همهء امور ملكى مقدم داشتهاند . و از حالهاى زندانيان ، پيوسته خاقان تفتيش كند . و فى زماننا در زندان شينبو سه كس بمردند [ در يك روز ] از سختى بند و عقوبت . زيرا هركس كه مىميرد از براى تلف شدن او خط پيش خاقان در « 5 » مىآرند كه در زندان چنين كسى وفات كرد . از خاقان خط برآمد كه شما مگر در مهمات زندان تقصير مىكنيد كه سه كس در يك روز تلف شدند . امراى زندان بترسيدند و همه به يك بار در زندان درآمدند و گرد آن محبوسان و بنديان برآمدند و بعضى را بندها تخفيف كردند و بعضى را خالى گذاشتند و بعضى را به طعام بيشتر دادن « 6 » امر كردند . و طعام زندانيان از پادشاهى مىدهند روزى يك بار ، و آنها كه كس دارند از براى محبوسان خود از بيرون نيز طعام فرستند و آن طعامها را در زنبيلها با علامتها و خطها بيارند و در ميانهء « 7 » هرحبس خانهاى توده كنند . كه را زهره باشد كه در
--> ( 1 ) - س 609 : ديگر ( 2 ) - سها : « و گروهى را چهار ميخ كنند » ندارد ( 3 ) - سها : ندارد ( 4 ) - سها : « و هر گروه » ندارد ( 5 ) - سها : ندارد ( 6 ) - سها : ندارد ( 7 ) - سها : ميان